Özlem ARICI / JINHA

VAN –Depremden sonra valilik yoluyla göç eden ailelerin gittikleri şehirlerde ciddi sıkıntılar çektiklerine ilişkin konuşan (VAKASUM) sorumlusu Emine Bozkurt, “Okulda çocuklara, ‘Burası Türkiye, Türkçe konuş. Bir zamanlar polise taş atarken şimdi de yardım istiyorsunuz’  gibi konuşmalar anne ve çocuklarda ciddi travmalara yol açtı” dedi.

Vanlı kadınlar 2013’e sorunlarıyla boğuşmaya devam ederek giriyor. 2012 yılında yüzlerce aile farklı kentlere göç ederken, binlerce aile de şiddetli kış koşullarında Van’da kaldı. Depremden bugüne kadar Vanlılar, sorunlarla iç içe yaşadı. Sivil toplum kuruluşları tarafından yapılan yardımlar devlet mekanizmaları tarafından engellenirken, devlet tarafından yapılan TOKİ gibi yardımlar da yarım bırakıldı. Bugüne kadar yapılan TOKİ’ler de hala depremzedelere teslim edilmedi. Teslim edilen konutların da elektrik, yol, su, kalorifer gibi sorunları var. Deprem nedeniyle konteyner kentlerde yaşamlarını sürdürmek zorun da kalan ailelerin elektrik ve su sorunları hala devam ediyor. Diğer yandan da sorunlu bir şekilde sunulan konteyner kentlerdeki yaşam için kira isteniyor. Bunun dışında, valilik aracılığıyla farklı kentlere göç eden kişiler, ırkçı saldırılarla karşı karşıya geldiler. Yaşanan sorunlar kapsamında 2012 yılını değerlendiren, Van Kadın Sorunlarını Araştırma ve Uygulama Merkezi (VAKASUM) sorumlusu Emine Bozkurt, “Deprem, Vanlı kadınlar için bir travmadır.  Kadın, kendi içinde sorunlar yaşarken bir de depremin getirdiklerine maruz kaldı” dedi.

 ‘Deprem en çok kadını mağdur kıldı’

Van depreminin kadınlar için bir travma olduğunu belirten Van Kadın Sorunlarını Araştırma ve Uygulama Merkezi (VAKASUM) sorumlusu Emine Bozkurt, Van’lı kadınlar için 2012 yılının çifte travma dönemi olduğunun altını çizdi. Kadının kendi içinde yaşadığı sorunlara bir de depremin eklendiğine değinen Emine, depremde dağıtılan yardımların, eşit dağıtılmadığına dikkat çekti. Konteyner kentlerde yaşayan kadınların hijyen sorunuyla karşı karşıya kaldıklarını kaydeden Emine, “Kadınlar daha çok aileleriyle beraber aynı yerde yaşamak zorunda kaldıklarından dolayı kişisel temizliklerini bile yapamaz hale geldi” dedi.

‘Burası Türkiye, Türkçe konuş!’

Deprem döneminde, bölgeye yönelik yardımlar konusunda hükümetin yetersiz kaldığına vurgu yapan Emine, kadınların yardım için valiliklere başvuru yaptıkları sırada ‘Kime oy verdiyseniz ondan yardım isteyin’ söylemlerine maruz kaldıklarına dikkat çekti. Depremden sonra valilik yoluyla göç eden ailelerin gittikleri şehirlerde ciddi sıkıntılar çektiklerine ilişkin de konuşan Emine, “Okulda çocuklara, ‘Burası Türkiye, Türkçe konuş. Bir zamanlar polise taş atarken şimdi de yardım istiyorsunuz’  gibi konuşmalar, anne ve çocuklarda ciddi travmalara yol açtı. Van’a dönmek zorunda kalan aileler ‘Ölürüz de bir daha bir yere gitmeyiz’ diyor. Halkın tek tipliliğe yönlendirilmesi olumsuz etki bıraktı” dedi. Emine, depremin Van halkını milliyetçi duygularla karşı karşıya getirdiğini kaydetti.

‘Hükümet bir iğne yardımında bile bulunmadı’

Van Belediyesi Duhok Prefabrik Konutları’nda kalan Perizade Polat, sorunlarını şöyle anlattı:

“Üç çocuk annesiyim. Evsiz barksız ne zamana kadar burada kalırız bilmiyorum. Su konusunda sıkıntı yaşıyoruz. Kış bastırdı, kar yağıyor. Eriyen kar kaldığımız konteynırlara giriyor. Bir gözlük yeri de toplamak zorunda kalıyorum. Van Belediyesi bize sahip çıktı. Hükümetten bir yardım görmedik. Bir iğne bile alamadık. Ne devleti! Zor günlerde, felaketlerde sadece Kürt dayanışması gördük. Bir çadırda bir süreliğine yedi aile kaldık. Yeni yıl bize ne getirir bilmiyorum. Allah o günleri bir daha yaşatmasın. Van halkı olarak yeniden toparlanıp eski günlere dönmeyi diliyorum.”

‘Bir yandan hükümet, bir yandan deprem vurdu’

En büyük derdinin oğlunun cezaevinde olduğunu söyleyen 65 yaşındaki Hediye Akdağ, “Hala evimiz yok. Bir arsa sahibi olsam ev yaptıracağım. Kışın zor koşulları bizi zorluyor. İnsan gibi yaşamak istiyorum” dedi. Evde dört torunu ve geliniyle yaşayan Hediye Ana, “Deprem bizden çok şey götürdü. Bir yandan hükümet diğer yandan deprem bize vurdu” diyerek mağduriyetini belirtti. Geçen bir yılın dert ve sıkıntıdan ibaret olduğuna ilişkin konuşan Hediye Ana, “Hükümetten bir yardım görmedik. Van Belediyesi bize yapacaklarının en iyisini yaptı. Bizi, o ayakta tuttu. Psikologlar, sosyologlar getirerek bizi yalnız bırakmadı” diyen Hediye Ana, 2013’e ilişkin dileğinin Kürt halkının bir daha böyle bir felaketi yaşamaması olduğuna işaret etti.

Foto: Özlem ARICI

(zd/la/gk)