Pelin İKTÜEREN / JINHA

İZMİR – Bir göç hikayesi.. Balkanlar’dan Türkiye’ye göç eden Arnavutların,Türk kültürüyle birlikte Arnavut kültürünü yaşatma çabası… Bu çabada kazanılan çok şey var. iki kültürün zenginliği gibi… Ancak, kaybedilen şey çok kutsal: anadil… Arnavutların hikayesi, anadilin üçüncü kuşağa ulaşmadan yok oluş hikayesidir.

Makedonya’nın Şum Köyünden İzmir’e göç eden 84 yaşındaki Gülşah Şum nine ve 67 yaşındaki kızı Zinet Duygu, göç hikayesini ve Türkiye’de yaşadıkları adaptasyon sorununu anlatıyor. 1955 yılında köylerini terk edip bilmedikleri coğrafyaya göç eden aile Türkiye’de birçok şey yaşadığını söylüyor.

‘Dil bilmemek insanı rezil eder’

Yaşam mücadelesi vermeye, ailece bir mağazada işe girerek başladıklarını dile getiren Gülşah Nine, “Ne dil ne de yol bilirdik. ‘Bana sorarlardı çocuğun var mı? Eşin var mı?’ diye, ‘Yok’ derdim. Halbuki dil bilmezdim. Kızçelerim (kızlarım) yanımdayken çocuğum olmadığını söylerdim” diyor. “Dil insanı rezil eder evlat… Biz çok zorluk çektik” ifadelerine yer veren Gülşah Nine, Arnavutça’yı artık unutmaya başladığını, birçok kelimenin aklına zor geldiğini söylüyor. Gülşah Nine akrabalarıyla konuşurken yaşadığı zorluğu anlatırken, “Kardeşimle konuşuyorum. ‘Abla ne konuşuyorsun? Anlamıyorum seni Arnavutça konuş’ diyor. Ben de kaldım orta yerde… Ne yapayım unutuyorum” şeklinde konuşuyor.

‘Anadilimi kaybettiğim için üzgünüm…’

10 yaşındayken Türkiye’ye göç ettiklerini kaydeden Gülşah Nine’nin kızı Zinet Duygu, geldikleri ilk dönemde Türkçe bilmedikleri için anlaşma problemi yaşadıklarına dikkat çekiyor. Mecbur kalınca yavaş yavaş Türkçe öğrenmeye başlayınca anadili olan Arnavutçayı unuttuklarına değinen Zinet Anne, “Anadilimi kaybettiğim için üzgünüm… Şimdi memleketlilerle konuşuyoruz. Fakat yarı Türkçe, yarı Arnavutça” diyor.

Arnavut kültürünü yaşamlarının her alanında, düğünlerinde, sofralarında yaşatarak sürdüren, sofralarında Arnavut mutfağına ait yemeklere yer veren aile, “Burada da mutluyuz. Fakat memleketimizi özlüyoruz” sözleriyle duygularını dile getiriyor.

(pi/gk)