Özlem ARICI - JINHA

AGIRÎ – Dengbêjler Diyarı olarak bilinen Agirî’nin kadın dengbejlerinden Fatma Ana, “2 oğlum ise Kürt Özgürlük Hareketine katılıp, halkı için mücadele etmek istedi. Birisi gerilla şimdi. Birisi de 12 yıldır zindan da.. O yüzden diyorum ya gençliğimde yaptığım dengbêjlik bu kadar duygulu değildi. Klamlarım halkımın acıları, çocuklarımın acıları ve tanıklık ettiğim kahramanlıklarla daha anlamlı hale geldi” diyor.

Kürt kültüründe önemli bir yere sahip olan dengbejlik, özlemleri, aşkları, tarihteki acıları, isyanları, savaşları günümüze kadar taşımıştır. Dengbêjlik Kürtlere özgü bir sanattır. Dengbêjlerin yoğun olduğu bölge ise Serhat Bölgesidir. Hatta bu coğrafya, “Dengbêjler Diyarı” olarak bilinir. Agirî’nin dengbêjlerinden biri de hayat hikayesiyle hüzünlendiren, dinleyicilerini berrak sesiyle başka diyarlara götüren Fatma Ana’dır (Fatma Karayel).

Agirî’nin Bazid İlçesinde yaşayan Fatma Karayel, halk arasında Fatma Ana olarak tanınır. Hayat hikayesini dinlediğimiz 62 yaşındaki Fatma Ana, dengbêjlik öyküsünü anlattı bize.

‘Kilamlarımı söylerken en büyük destekçim eşimdi’

Fatma Ana dört kardeş içinden tek kız çocuğu olduğunu belirtiyor. Babasının da dengbêj olduğunu söyleyen Fatma Ana, babasının gittiği bütün düğünlere onu da yanında götürdüğünü söylüyor. 15’inde evleniyor, 16’sında da anne oluyor Fatma Ana…

Daha önce kadınların dengbêjlik yapmalarının çok ayıp sayıldığına dikkat çeken Fatma Ana, “Eskiden kilam söylerken çok utanırdık. Şimdi ise kadınlar artık rahatlıkla radyolarda, televizyonlarda dengbêjlik yapabiliyor” diyor. Kendisine en büyük desteğin eşinden geldiğini kaydeden Fatma Ana, kilamlarını yaşadıklarıyla beslediğini dile getiriyor.

‘Gittiğim her yerde acılarımı haykırırım’

Çocuklarının acısını derinden yaşadığına değinen Fatma Ana, “Ben aslında 2 çocuğumu kaybettim. Birisini daha çok küçükken, birisini de trafik kazasında. 2 oğlum ise Kürt Özgürlük Hareketine katılıp, halkı için mücadele etmek istedi. Birisi gerilla şimdi. Birisi de 12 yıldır zindan da.. O yüzden diyorum ya gençliğimde yaptığım dengbêjlik bu kadar duygulu değildi. Klamlarım halkımın acıları, çocuklarımın acıları ve tanıklık ettiğim kahramanlıklarla daha anlamlı hale geldi” diyor.

Fotoğraf: Özlem ARICI

(öa/gk/hp)