Haber: Hazal PEKER - JINHA

Kürt Devrimi ile aynı anda ilerleyen Kürt Kadınının Özgürlük Devrimi de, birçok Kürt bölgesinde kurumsallaşıyor. Mala Gel (Halk Evi), Meclîsa Gel (Halk Meclisleri), Eğitim Merkezleri, Yüksek Kürt Konseyi ve Halk Savunma Birlikleri (YPG), kadınların geniş katılımı ve öncülüğünde ilerliyor.

Rojavada Kürt Devrimi!

ROJAVA - Rojava’ daki Kürt Devrimi ile aynı anda ilerleyen Kürt Kadınının Özgürlük Devrimi de, birçok Kürt bölgesinde kurumsallaşıyor. Çok sayıda kadın merkezinin bulunduğu Kürt Bölgesinde, kadınlar örgütlü mücadelenin, askeri – sosyal – siyasal kurum ve kuruluşların öncülüğünü yapıyor. Mala Gel (Halk Evi), Meclîsa Gel (Halk Meclisleri), Eğitim Merkezleri, Yüksek Kürt Konseyinde ve Halk Savunma Birlikleri (YPG) kadınların geniş katılımı ve öncülüğünde ilerliyor.

Suriye İnsan Hakları Temsilcisi Ramî Ebdilrehman, devrim sürecinin 16 bin 142 sivil olmak üzere 23 bin kişinin öldüğünü açıklarken, Kürtler kendi bölgelerinde kan dökmeden devrim içerisinde kurumsallaşmasını sürdürüyor. Bölgede ki izlenimlerimiz gösteriyor ki Kürt Baharı’nın en önemli devrimi, Rojavada ki Kürt kadınlarının örgütü olan Rojavayê Kurdistanê Yekîtiya Star’a bağlı gerçekleştirilen toplumsal gelişim. Star, Kürt mitolojisinde ilk inanılan tanrıçanın adı oluyor. Sonrasında bu isim yıldız gibi, dua ederken söylenen 'Ya star!' gibi çeşitli anlamlarda kazanıyor. Bu nedenle Kürt kadınları, bu tanrıçanın adından hareketle Star Birliğini oluşturmuş. Rojava’da bulunan askeri – siyasi – toplumsal tüm kadın örgütleri, Yekîtiya Star’a bağlı çalışıyor.  

Kobanê Kadın Meclisi 135 kadından oluşuyor

Kürt kadınları, ele geçirilen tüm yerleşim yerlerinde Navenda Zanist û Perwerdeyê Jinê adıyla açılan merkezlerde örgütlenme çalışmalarını sürdürüyor. Bu merkezler yaklaşık 2 aydır aktif bir şekilde çalışıyor. Sadece Kürt yerleşim yerlerinde değil, Kürtlerin yaşadığı Arap illerinde de kadınların örgütlenme merkezi olarak yerini alıyor. Bu merkezlere gelen her yaştan kadın, yaşadığı aile ile yada toplumsal sorunları gelip burada diğer kadınlarla paylaşıyor. Birlikte çözüm yolları arıyor. Yine, bilim ve eğitim konusunda kadınlar geliştiriliyor. Eğitimin önemi ile başlanan eğitimler, Doğal Toplum, Cinsellik, Toplumsal Cinsiyetçilik, Kadın Tarihi, Kürt Tarihi, Demokratik Özerklik, Meşru Savunma, Özel Savaş gibi derslerle devam ediyor. Koşullara göre kimi zaman 15 günde bir, kimi zamanda haftada bir eğitim alınıyor. Aralarda ise seminerler düzenleniyor. Kobanê’ de ziyaret ettiğimiz Navenda Zanist û Perwerdeyê Jinê’ de Kadın Meclisi hakkında bilgi aldık. Henüz 2 ay önce açılan merkezin ilk kurulduğu zaman, kadın meclisi bulunmuyordu. Kadınlar, gene meclislerin içerisinde kota uygulaması ile yerini alıyordu. Toplam 9 bölge olarak düşünülen Kobanê’ de her bölgede meclisler oluşturulmuş, halk oylaması ile seçilen bu meclislerin her birinde 75 katın yerini almıştı. Sonrasında Kadın Meclisi kurma kararı alan Zanist û Perwerdeyê Jinê merkezi, kadınların oylarına başvurarak Kadın Meclisini oluşturdu. Çünkü artık, kadınların kendi cins kimliği ile oluşturdukları meclis ile karma meclisle ortak çalışmasının gerekliliği açığa çıkmıştı. Resmi olarak ilanı yapılan Kadın Meclisinde 135 kadın üye yer alıyor. Qamişlo, Amûde, Kobanê ve Afrîn’ de siyasi ve toplumsal alanda aktif çalışan kadınlarla, örgütlenmeleri, yaptıkları çalışmalar ve devrime sürecine dönük duygularına ilişkin konuştuk.

‘Hûn bi xêr hatin welatê me yê azad!’

Evinde ziyaret ettiğimiz ve halk tarafından Meclisa Gelê Herema Kobanê (Kobanê Bölgesi Halk Meclisi) Başkanı Ayşe Efendi, bizi Kürtçe “Hûn bi xêr hatin welatê me yê azad!” (Özgür Ülkemize hoş geldiniz!) sözüyle karşıladı. 55 yaşlarındaki bu kadın, Kobanê halkının oylaması ile seçilmiş. Halkın kendisine ‘Ana’ diyerek hitap ettiği Ayşe Efendi’ ye, kapsayıcı ve bilge duruşuyla etkilediği bizlerde aynı şekilde hitap etmeye başlıyoruz. Ve bu kendiliğinden oluşuyor. Ayşe Ana seçim gününü heyecanla anlatıyor bize: “Kürsüye çıktım. Karşımda kalabalık bir halk. Her tarafta devrimin sıcaklığı. Bayraklarımız. Sonra dedim ki ‘Ben bu halkın hizmetçisiyim. Halkım benim onlara hizmet etmemi isterse, hazırım!’ Sonra bir alkış, zılgıt. Sonra oy çoğunluğu ile seçildim” Şimdi sözü Ayşe Ana’ya bırakalım.

Kürt halkıyla birlikte Kürt kadını da özgürleşiyor

Meclisa Gelê Herema Kobanê (Kobanê Bölgesi Halk Meclisi) Başkanı Ayşe Efendi:

“Devrimden önce biz kadınlar bu şekilde rahat bir araya gelemiyorduk. Çalışmalarımızı evlerde gizli kapaklı yapardık. Bazılarımız, toplantı yapılan evin dış kapısında nöbet tutardı. Orada aldığımız kararları çok gizli bir şekilde alırdık. Çok sıkıntı yaşadık. Devletin baskılarına, bir de aile baskıları da ekleniyordu. Bu yüzden bu çalışmalarımıza her kadın katılamazdı. Fakat sayımız buna rağmen az değildi. Herhangi bir eylemde kadınlar oldukça çok sayıda toplanırdık. Daha çok çalışmalarımızı edebiyat alanında yürütüp dağıtım yapardık. Devlet tarafından çok sıkı fakat artık öyle değil. Kürt halkının devrimiyle beraber Kürt kadınlarına da özgürlük sağlanıldı. Artık çok rahat bir şekilde kurmuş olduğumuz kadın merkezimizde toplantı ve eğitim alabiliyoruz. Tüm köylerde, ilçelerde ve illerde kadın meclisleri kurmak için çalışmalar yürütüyoruz. Şehitlerimizin ve Önderimizin verdiği emeklere layık olmak için çalışıyoruz. Bu kurumlarda tüm renklerden kadınlarla eğitimlerimize başladık. Bu zülüm, zorbalık ve kadınları tanımama politikasının içinde, kadınlar artık kendini anlayabiliyor. Kendini tanımlıyor ve çözümlüyor. Artık zorbalığı hiçbir kadın kabul etmiyor.  Kürt kadını ne istediğini biliyor. Ne tür çalışmalar yapmak istediğini biliyor. Bu şekilde çalışmalar yürütmek istiyor. Yekîtiya Star, bazı çalışmaları siyasi olabilir. Fakat daha çok toplumsal konular üzerinde duruyor. Kürt kadınları olarak tüm dünyada kadın üzerinde yapılan yanlış politikalara karşı yeni bir siyaset şekli yürütüyoruz. Biz Suriye devriminde Yekîtiya Star kadınları olarak tüm Kürt kadınlarının haklarını almak için çok çalışacağız. Biz Kürt kadınları Kürt Halk Devriminin öncülüğünü yapıyoruz ve yapacağız.”

‘Buradayız’ Bizde varız!’

Amûde Navenda Zanist û Perwerdeyê Jinê üyesi Kürdistan Hessen:

“Amûde’ de kadınlar artık örgütleniyor. Burada yaşayan bir kadın olarak çok gururlanıyorum. Artık tüm dünyaya, ‘Buradayız! Biz de varız!’ diyebiliyoruz.  Devrimle beraber burada çok şey değişti. Kadın bilim ve eğitim merkezi de bunlardan biri. Burada eğitim alarak öğrendiğimiz şeyleri yaşamımıza dahil ediyoruz. Hayatımızda birçok şey olumlu yönde değişim gösterdi. Fakat henüz değişmesi gereken birçok şey var. Değişimler sadece kadının örgütlenmesiyle sınırlı kalmamalı. Birçok alanda değişim göstermeliyiz. Bunun için çalışmalar yürütüyoruz.  Kürt olarak ele el ele vererek özgürlüğümüzü elimize aldık. Özgürlük için birçok şey yapmaya hazırız. Ben Kürt kadını olarak artık dünyaya sesimi duyurmak istiyorum. Tüm dünyanın biz Kürtlerin var olduğunu bilmelerini istiyorum. Artık ezilmek istemiyorum. Kendi topraklarımda, kendi Kürt kimliğimle yaşamak istiyorum.

‘Önemli olan elde ettiğimiz kazanımları korumak’

Amûde Navenda Zanist û Perwerdeyê Jinê üyesi Rengîn Mustafa:

“Bu gün kadının sağladığı kuvvet, bizim çabalarımızla değil. Bizden öncekilerin verdiği emek, şehitlerimizin ödediği bedelle oldu. Hala da bunun için gençlerimizi toprağa vermeye devam ediyoruz. Ödenen bedellerin farkındayız. Benim tek isteğim. Birçok zorlukla elde ettiğimiz bu başarıyı, kazanımları koruyabilmektir. Biz Suriye’ de hem Kürt olarak, hem de kadın olarak çok zulüm gördük. Bu başarımıza bu yüzden çok sahip çıkmalıyız. Üzerimizde her zaman kaybetme korkusu olmalı ki, daha sıkı sarılabilelim.”

‘Başkalarının gölgesinde yaşamayacağız!’

 Efrîn Navenda Zanist û Perwerdeyê Jinê üyesi Fatê Mihammed:

“Yaklaşık 2 aydır burada Yekîtiya Star bünyesinde çalışmalarımızı yürütüyoruz. Kadın merkezleri, kadın eğitim alanları, toplantı alanları kurarak çalışmalarımızı hızlandırıyoruz. Kürt kadınları olarak bu ülkede zaten birçok zorluklara göğüs gerdik. Şimdi de Kürt halkının devrimine tanıklık ediyoruz.  İşte bu yüzden çok hızlı bir şekilde ilerlememiz gerekiyor. Çok başarılı olmamız için, sıkı bir eğitimden geçmemiz gerekiyor.  Çağa uyum sağlamak için, her şeyi öğrenmek istiyoruz. Biz Kürt kadınları olarak diğer halklara ve kadınlara örnek olmak istiyoruz. Başkalarını örnek almayı istemiyoruz. Biz çok güçlü ve zeki kadınlarız. Kendimizi bu eğitim alanlarında çok hızlı bir şekilde ilerleteceğimize inanıyorum. Bazılarının gölgesinde yaşayarak ve onlardan medet umarak elimize hiçbir şey geçmez. Bunun bilincinde olup, kendi kendimizi içten onarıp yükseltmemiz gerekiyor.”

‘Topluma enjekte edilmiş Arap zihniyetini aşmaya çalışıyoruz’

Qamişlo Mala Gel Meclis Başkanı Remziye Muhammed:

“Biz Kürt kadınları şunu biliyoruz ki, kadın olmadan başarı elde edilemez. Kadın bir evi tek başına ayakta tutabilme yeteneğine sahip. Böylesi güçlü özeliğe sahip olan varlık, kurumlarımızda önemli bir pozisyon elde edemiyorsa, bu bizim için en büyük eksiklik olarak görülür. Fakat toplumumuzda bu bilinç henüz tam olarak oturtulamadı. Yıllardır, Arap kültürüyle iç içe yaşayan Kürt erkekleri de, ister istemez o bilince entegre oluyor. Bu da bizim yaptığımız işin zorluğunu ikiye katlıyor. Bir yandan eski Arap sistemini yok etmeye çalışırken, onların yerleştirdiği yanlış ve ahlaki olarak gösterilen zorba kuralları halkın kafasından atmaya çalışıyoruz.  Topluma enjekte edilmiş Arap zihniyetini aşmaya çalışıyoruz. Bu şehirde kadının en ön saflarda yer alması için çok çabalayacağız. Şehirde bu bilinci yıkmak daha kolay oluyor. Bazı aileler kendileri kadınlarının artık dışarıda bir şeyler yapmalarını istiyor. Devrim süreciyle birlikte, destek de çıkıyor. Köylerde işimiz daha zorlaşıyor. Köy halkı her zaman kadının evde olmasını istiyor.  Yıllardır böyle görmüşler.  Ama bunun değişmesi için ciddi çalışmalar yapıyoruz. Devrim sürecinde böyle sorunlar yaşamak normaldir. Önemli olan halk ile birlik olarak, bu zorlu sürecin üstesinden gelmektir.”

‘Toplumu demokratikleştirme görevi kadınındır’

Desteya Bilind a Kurdan (Yüksek Kürt Konseyi) içerisinde de 2 kadın yer alıyor. Bu kadınlardan biri de İlham Ahmet. O, Suriye’ de ki mevcut savaş ortamında Kürt halkının Batı Kürdistan’ da ki Yüksek Kürt Konseyi’nde bir kadın olarak halkına öncülük yapıyor. Yüksek Kürt Konseyinin kuruluşundan itibaren kadınların yer aldığını gururla söyleyen İlham Ahmet, sayı olarak yüzde 40 kadın kotasına ulaşamadıklarından dolayı buruk bir sevinç yaşadıklarını belirtiyor. İlham Ahmet, duygularını şu sözlerle anlatıyor:

“Yüksek Kürt Konseyinde Kürt kadınları en baştan beri yer aldı. Toplumu demokratikleştirme görevi her zaman kadınındır. Bu nedenle Yüksek Kürt Konseyinde kadının yer alması, toplumda güven ve inanç yarattı. Kadının rolü bu nedenle Yüksek Kürt Konseyinde de oldukça tarihi ve öncüdür. Ama biz henüz yüzde 40 kadın kotasını uygulamış değiliz. Yüksek Kürt Konseyi 10 kişiden oluşuyor. Bu üyelerden 2’ si kadın. Bizim bir mücadelemiz de, bu sayıyı ileri ki dönemde kadın kotasına uygun hale getirmek.  Batı Kürdistan’ da gerçekleştirilen devrim, Kürt kadını öncülüğünde oluyor. Sizde JINHA olarak birçok eylemin çekimlerini yaptınız. Gördünüz. Yapılan her eylem ve etkinlikte kadınlar en önde. Kadınlar en üst düzeyde yer alıyor. Toplum bu konuda ikna olmuş durumda. İkna olmayan kesimde de çalışmalarımız hızla sürüyor. Şimdi bile kadınlar çalışmalar yaparken, halk çok etkileniyor. Kadınlar çalışma yaparken gittikleri evlerde, coşkuyla karşılanıyor. Çalışan her kadın devrimci, birer halk kahramanı, öncüsü olarak karşılanıyor. Büyük saygı duyuluyor.”

Halkı silahlı genç kadınlar koruyor

Rojava bölgesinde Halk Savunma Birlikleri (YPG), Kürtlere ait kent, mahalle, sokak, önemli karayolları ve şehirlerin giriş-çıkış yollarında yoğun kontrol noktaları ile güvenliği sağlıyor. Kobani, Qamişlo, Afrin, Amude, Dilbese, Serê Kanî, Şex Maksut Eşrefi (Halep’e bağlı), Derîk, Girqalegê, Gire Gewr (Tel Abyad) yolları, halk savunma birliklerinin denetimde. Ellerinde silahları, yüzleri renkli puşilerle sarılı, 24 saat kesintisiz görev yapan, yaşları 18 ve üstünde olan gençler, kadın ve erkeklerden oluşuyor. Halk Savunma Birlikleri içerisinde çok sayıda genç kadın yer alıyor. Kadınlar önce silahlı eğitim alıyor ve kendisine verilen asayiş yada kontrol noktaların güvenliğinin sağlanması görevini yapıyor. Halk arasında Motor Bisikletli, Asayîş aracıyla yada yaya güvenlik hizmeti veren genç kadınlarla görüştük.

‘Yarın çocuklarıma gururla anlatacağım bir iş yapıyorum’

YPG’li Mizgin Mahmud:

“Ben bir Kürt kadını olarak, yaşanan devrim süresinde her alanda olduğum gibi, askeri alanda da görevimi yerine getirmem gerektiğinin bilincindeyim. Tüm sokaklar da elimde silahımla devriye geziyor, kentin giriş ve çıkışında bulunan güvenlik kontrol noktalarında sıram geldiğinde nöbetimi tutuyorum. Bu benim yarın çocuklarıma gururla anlatacağım bir iş. Çocuklarımıza, kendi kendimizi yönettiğimiz, kendi dilimizle okula gittiğimiz, kendi öz savunmamızın olduğu bir ülke hazırlıyoruz.”

‘Kadın ve erkek el ele özgürlüğe yürüyoruz’

YPG’li Newroz Suleyman:

“Savunma sanki erkek işiymiş gibi görülüyor. Oysa kadın, kendi halkının savunması çok disiplinli ve güçlü bir şekilde yapabilir. İşte bu gün Rojava bölgesinde yaşananlar, bunun en güzel örneği olmuştur. Biz Kürtler, birçok açıdan olduğu gibi, kan dökmeden yaptığımız devrim ve kadınların askeri alandaki mücadelesiyle de Ortadoğu’nun öncülüğünü üstlendik. Burada erkek-kadın, yaşlı-genç el ele vermiş, sarı-kırmızı-yeşil bayrağımızı gökyüzünde dalgalandırıyor, özgürlüğe doğru adım adım yürüyoruz.”

‘Babam, ‘Welat size emanet!’ diyor’

YPG’li Dicle Nurettin:

“Biz Kürtler çok acı çektik. Benim ailemde de halkım için mücadele ederken şehit olmuş kardeşlerim var. Anneler çok ağladı. Hep bugün içindi. Ve sonunda başarıya gidiyoruz. Ben normalde tüm gün evden çıkmayan, çıkamayan bir kadındım. Babam da izin vermezdi. Ama şimdi her sabah erkenden silahımı alıp dışarı çıkarken babam alnımdan öpüyor ve “Welat (ülkemiz) size emanet” diyor. Bende bunun bilinciyle dışarı adım atıyor, bedel ödemiş tüm ailelere layık bir şekilde çalışmama katılıyorum.”

‘Düşmana cevabımızı, silahımızla veririz’

YPG’li Gulê Arteş:

“Devrimden öncesi ve sonrası.. Bir milat gibi. Evden çıkması ayıp olan kadınlar, motor bisikletlerle devriye geziyor. Her gün düzenli olarak eğitim görüyoruz. Önceden bırakın kameraların karşısına çıkmayı, evden adım atamayan biz kadınlar, şimdi görüyor musunuz, nasıl öz güvenle konuşuyoruz. Bu devrim aslında sadece Kürt devrimi değil, Kürt kadınının devrimidir. Biz genç kadınlar, bu devrimde öncü olduğumuz için, halkımızın savunmasını yaptığımız için onurlu ve gururluyuz. Öz savunmamızı yapıyoruz. Bize karışmayana, bizde karışmıyoruz. Ama bize düşmanlık yapana ise cevabımızı silahımızla da vermeye hazırız. İsteriz ki ülkemizin 4 parçasında da bu devrim gerçekleşsin.”

Foto: Hazal PEKER

(hp)

BİTTİ