Haber: Hazal PEKER – JINHA

Öğretmen adayları: “Baas Rejimine karşı Kürt gençleri olarak burada toplandık. Şu anda, geleceğin çocukları için önemli ve gururlu bir tarih yazıyoruz. Kürt öğretmen adayları olarak üzerimize düşeni yapacağız. Kürt öğretmen Ferzad Kemanger darağacına giderken, ‘Ne olursa olsun Kürt halkı için, Kürt çocukları için eğitim vereceğim’ dedi. Biz de ona layık öğretmenler olmak için, Kürtçe eğitim vereceğiz. Bizden öncekilerin mirasına bu gün nasıl biz sahip çıkıyorsak, bizden sonrakilerde bizim mirasımıza sahip çıkacak.”

ROJAVADA KÜRT DEVRİMİ!

ROJAVA - Rojava Kürt Bölgesi olarak tanımlanan alanlarda halkın ihtiyaçlarını gidermek amacıyla pek çok kurum ve kuruluş yapılanmaya başlandı. BAAS rejiminin yasaklı dili olan Kürtçe dili ile eğitime başlamak, öncelikle eğitmen yetiştirmeyi gerektiriyordu. Okul ve öğrenci olsa da, onlara Kürt dili ile eğitim verecek donanımlı kadrolara ihtiyaç duyuldu. Bu nedenle bölgede ki halk, önceliği öğretmen adaylarının eğitimine hız kazandırmaya verdi.

Suriye Üniversitelerinde öğrenci olan gençler, yaşanan devrim süreci ile birlikte Kürt bölgesine geldi. Kürtçe dil ile eğitim verecek öğretmen yetiştirilmesi ihtiyacı, bu öğrencilerin önünde görev olarak duruyordu. Tıp, hukuk, mühendislik, İngilizce ve fen bilimleri gibi farklı farklı bölümleri okuyan öğrenciler okullarını bırakarak, Rojava Kürt Bölgesinin ilk öğretmenleri olmak için kolları sıvadı. Yaşları 18 ve 25 arasında değişen çok sayıda genç, Rojava’da Kürt Bölgesi’n de ki her ilde, Kürtçe eğitim almaya başladı. Çünkü üniversiteli bu gençler, Arapça eğitim aldıkları için, ana dillerinde eğitim yapabilmek için, önce kendilerinin Kürtçe okuma ve yazma bilmesi gerekti. Çok sayıda Kürtçe Öğretmen Yetiştiren Okula giderek, Rojava Kürt Bölgesi’nin ilk Kürtçe Öğretmen adaylarıyla görüştük.

‘Kürtçe kitap sıkıntımız için 3 parçamızdan destek bekliyoruz’

Öğretmen Okulu Sorumlusu Mamoste Müslüm Nubo: “Kürt Özgürlük Devrimiyle beraber burada eğitim konusunda iki hamle yaptık. İlk hamle olarak Araplardan eğitim kurumlarımızı aldık.  Devletin okullarında da eğitim verdik. Köylerde de eğitim verdik. İkinci hamle olarak da, Kürt halkının asimilasyon projelerine uyarak yapılan dersleri kaldırarak, halkımızın değerlerini koruma dersleri vermek oldu. Eskiden Kürt dili üzerine gerekli materyallerimiz olmadığından dolayı gerekli eğitimi alamıyorduk. Şimdi bunları temin edebiliyoruz. Korku duvarlarını aştıktan sonra Kürt konferansları yaparak, Kürt dili üzerine bir dergi çıkarma kararı aldık. Bu dergimizin adını henüz bulamadık. Yakın zamanda bu dergimizin çalışmalarına başlayacağız. Kürtçe kitaplar konusunda büyük eksikliklerimiz var. Bunun giderilmesi için Kürdistan’ın 3 parçasında yardım istiyoruz. Ayrıca, sizin aracılığınızla Kürt araştırmacılara da seslenmek istiyorum. Türkiye tarafındaki Kürtlerin dili Türkçe dili üzerine yatkınlaşmış. Arap tarafında yaşayanlar ise Arapçaya yatkınlaşmış.  Kürt halkı dilini koruma açısından buna daha dikkat etmesi gerekir. Bunun yanı sıra her yerde bir kelime farklı şekilde telaffuz ediliyor. Bu da çocuklar için korku uyandırıyor. Konuştuğu bir kelime başka yerde farklı telaffuz edilince Kürtçeyi konuşamıyorum diye korkuya kapılıyor. Benim isteğim her kelimenin ortak karşılığı almasıdır. Kürt dili araştırmacıların bu konuya özen göstermesini istiyorum.”

‘Geleceğe, gururla yazılmış bir tarih bırakıyoruz’

 Öğretmen Okulu Sorumlusu Mamoste Ruken Ahmed: “Kobanê’de devlet okullarıyla beraber 10 okulda Kürt dili üzerine eğitim veriyoruz. Bu sayı giderek artacak. Şu anda Öğretmen adaylarını yetiştiriyoruz. Ne kadar konuşursak konuşalım, bu günlerin heyecanını dile getiremeyiz. Arap devletine karşı Kürt gençleri olarak burada toplandık. Eğitimin toplum üzerindeki öneminin farkında olduğumuz için şu an hararetli bir şekilde çalışmalar yürütüyoruz. Geleceğin çocuklarına önemli ve gururlu bir tarih bırakıyoruz. Atalarımızın bize bıraktığı mirasa sahip çıktığımız gibi, umarım onlar da bizim devrettiğimiz mirasa sahip çıkar. Bu güzel günlerimizde heyecanımızı duyurmak için buralara kadar gelen JINHA’ ya teşekkür ediyoruz.”

‘Annelerimize layık evlatlar olarak dilimizi koruyacağız’

Kamuran Nuh: “Ben devrimden önce Arapça eğitim veren bir öğretmendim. Bu benim için çok zor bir durumdu. Kendi dilimle eğitim verememek çok kötü bir duyguydu. Biz burada öğrenci gibi eğitim görerek kendimizi daha çok güçlendiriyoruz. İleride çok daha iyi olacağız. Kürt çocukları artık kendi dilleriyle okuyacak. Onlar bizim gibi, belirli bir yaştan sonra Kürtçe okuma-yazma eğitimi almayacak.”

Adnan Hasan: “Yıllardır gördüğümüz rüyayı bu gün gerçekleştiriyoruz. Biliyoruz ki önümüzde zorlu günler var. Bunun için Kürt gençleri olarak, annelerimize layık evlatlar olarak dilimizi koruyacağız.  Devletin zorlu ve acımasız politikalarından dolayı dilimizi tam olarak öğrenemedik. Bu günden sonra dilimizi korumak için çok çalışıp, başarılı birer Kürt öğretmen olacağız.”

‘Aydın bir toplum yaratmak için çalışıyoruz’

Ruken Ahmed: “Sistem, dil yoluyla Kürt kültürünü yok etmeye çalıştı. Fakat başarılı olamadı. Bunun en büyük nedeni annelerimizin evimizde gizli gizli Kürtçe konuşarak yaşatmaya çalışmasıydı. Bu günü annelerimize borçluyuz. Burada Kürt dili eğitimi almanın yanı sıra siyasi, eğitim,  toplumsal sorunlar üzerine tartışmalar yürütüyoruz. Gelecekte çocuklarımızı aydın birer insan olarak topluma kazandırmak için tüm günümüzü eğitime harcıyoruz. Gelecekte aydın bir toplum yaratmak için kendimizden ödün vermemiz gerektiğinin bilincindeyiz.”

Ferzad Kemanger’in izinden yürüyecekler..

Fehit Abbas: “Tarihten beri Kürt halkının özgürlüğü için çok bedel verdiğini görüyoruz. Biz Kürt öğretmenler olarak üzerimize düşen görevi üstleneceğiz. Şehit Ferzad Kemanger darağacına çıktığı zaman da, pişman olması için İran devleti ellerinden geleni yaptı. Fakat o,  hiçbir zaman boyun eğmedi. ‘Kürt halkı için, Kürt çocukları için eğitim vereceğim’ dedi.  Biz de ona layık öğretmenler olmak için, Kürtçe eğitim vereceğiz. Bu konuda bedel vermek gerekiyorsa, vermeye hazırız.”

‘Önceden gizli Kürtçe öğrenirdik’

Aras Huso: “Ben buradaki yaşı en küçük olan öğretmen adayıyım. Ama duygularım, yaşımdan daha büyük. Burada ana dilimin ne kadar önemli olduğunu bildiğim için, hem öğrenciyim, hem de öğretmenim. Dil eğitimi, toplum ve kadın üzerine tartışmalar yürütüyoruz. Dilin, toplum üzerine, eğitim ve kadın üzerine etkilerini araştırıyoruz. Celadet Bedirxan, Cegerxwin ve Ferzad Kemanger Kürt dilini yaşatmak için bedel ödeyerek bu günlere getirdi.  Onlara layık öğretmenler olarak bize taşıdıkları bu mirasa sahip çıkarak yaşatacağız.”

Zozan Kobanê: “Şu ana kadar kendimi Kürtçe tam olarak ifade edemiyordum. Fakat şimdi bu durumdayken dilimizi öğrenmemiz gerektiğinin bilincindeyim. Eski sistemde kendi dilimizi öğrenmek çok zordu. Bir kaç kadın gizli gizli evlerde toplanıp Kürt dilini öğrenmeye çalışıyordu. Şimdi öyle değil. Çok rahat bir şekilde kendi dilimizi öğrenip okullarda öğretmen olarak görevlendiriliyoruz. Bu duygu anlatılamayacak kadar güzel. Kendi dilimiz korumak için elimizden geleni yapacağız. Ana dilimizle eğitim vereceğiz. Diğer çocukların bizim Arap hükümetinden gördüğü zorlukların aynısını yaşamaması için çok ciddi bir şekilde çalışmalar yürüteceğiz.”

İlkokullar dil bilgisi dersi başladı

Elbette ki bundan sonraki dönemde çocukların kendi dili ile eğitim yapması için yoğun çalışmalar yapıldı. Şimdi ye kadar Arapça diliyle sistem eğitiminin verildiği okullar, artık Kürt Ulusal Marşı Ey Raqip ile açılmaya başlandı. Öğretmen adayları aldıkları eğitimi pratikleştirmek, hem de okullar açılmadan, en azından alfabenin ve temel dil kurallarının eğitimini vermek için ilk okullarda ders vermeye başladı. Rojava Kürt Bölgesinde bu çerçevede açılmış ilk öğretim okullarını ziyaret ettik. Her okulun sınıfında, tahtanın üst kısımında asılı duran İran’ da idam edilen Kürt öğretmen Ferzad Kemanger’in fotoğrafı ve Ey Raqip Marşı dikkat çekiyor. Gittiğimiz okullar da bir önemli husus ise, her okula Kürt Özgürlük Mücadelesinde yaşamını yitirmiş kişilerin isimlerinin verilmesi oldu. Bizi öğretmenleriyle beraber okul bahçesinde karşılayan gençler, Aram Tigran’ın ‘Zimanê Kurdi’ şarkısını söyledi. Kürt ulusal kıyafetleri, sarı-kırmızı-yeşil renkteki aksesuarlarıyla rengarenk görünen çocuklar, gelişimiz için önceden hazırladıkları skeçleri canlandırdı. Önceden Arapça eğitim aldıkları dönemi ve daha sonra okulların halk tarafından ele geçirilmesiyle Kürtçe eğitime başlanmasını konu alan oyun, tamamen doğaçlamalardan oluştu. Sırasıyla hazırladıkları stranları söyleyen ve şiirler okuyan Rojavalı çocuklar, Kürtçe eğitime ilişkin duygularını birkaç kelimeyle anlatmayı da ihmal etmedi.  

‘Dilimi öğrenmek istiyorum’

Şirin Mustafa (7): Ben buraya kendi dilimle okul okumak için geldim. Kürtçe yazı yazmayı öğrendim. Şimdide size ilk ezberlediğim Kürtçe şiirimi okuyacağım.

Ben küçük bir çocuktum

Dünyaya gözümü açtım

Her taraf dert ve keder içindeydi

Dilimi arıyorum

Anne sana söylüyorum

Öğretmenim sana söylüyorum

Dilimi öğrenmek istiyorum”

Amara Ahmed (8): Ben Arap dilini öğrenmek istemiyorum. Devlet okullarına gitmek istemiyorum. Annemin konuştuğu dili öğrenmek istiyorum. Latin alfabesiyle Kürtçe yazı yazmak istiyorum. Annem bu günlere hasret olduğumuzu söylüyor. Onun rüyası gerçek olmuş. Ben Kürtçe öğrenince annemin rüyasını yaşamış oluyormuşuz.

Foto-Kamera: Hazal PEKER

(hp)

YARIN: Rojava Yurtsever Kürt Gençleri Konfederasyonu ve halkın ele geçirdiği Kültür ve Sanat Merkezleri