Mizgin TABU - JINHA

AMED – Köy yaşamının vazgeçilmezlerinden olan tandır ekmeği, bugün şehirlerde, fırınların içinde yerini alıyor. Amed’in Bağlar ilçesinde de kadınlar hem sokakta, hem fırınlarda tandır ekmeği kültürünü yaşatmaya devam ediyor. Tandır ekmeğinin önemine işaret eden Amed’in Bağlar ilçesinde yaşayan Aygül Özkaya, “Ben elimden geldiği kadar mücadele vereceğim. Nenelerimizin, analarımızın mirasını devam ettireceğim” diyor.

Tandır ekmeği, Kürt kültürünün vazgeçilmez bir parçasıdır. Bir zamanlar çarşı ekmeğine özlem duyularak değeri bilinmeyen tandır ekmeği, şimdilerde ise en çok aranan ve bulunması imkansız bir hale gelen bir şey oluyor. Tandır başında, annesinin yanında geçen çocukluklar tükeniyor. Artık fırın sıralarında tandır ekmeğinin kokusu ve tadından uzak bir nesil yetişiyor. Kürt kültürünün en değerli motiflerinden biri olan tandır ekmeği, şimdilerde Amed’de can bulmaya başlıyor.

Amed’in Bağlar semtinde yaşayan Aygül Özkaya, tandır ekmeğinin kendilerine köy yaşamını hatırlattığını dile getirdi. Tandır ekmeğinin eskiden beri var olduğunu ifade eden Aygül, fırında yapılan ekmeğin kendilerine ağır geldiğini belirtiyor. Tandır ekmeğinin fırın ekmeğinden daha çok sevilmesinin sonucu olarak fırınlarda da tandır kurulduğunu dile getiren Aygül, “Ben ekmek yaparken, yoldan geçip beni görenler ‘Ekmeğini satıyor musun’ diye soruyorlar. Köyünden ayrıldığından beri tandırda ekmek yapmaktan vazgeçmeyen Aygül, “Ben elimden geldiği kadar mücadele vereceğim. Nenelerimizin, analarımızın mirasını devam ettirelim” diyor.

‘Amacımız, kültürümüzü korumak’

Son nesillerin kültürlerinden çok uzak bir şekilde yetiştirildiğini söyleyen fırın sahibi Cevdet Karakaş, tandır ekmeğini kültürlerini yaşatmaya çalışmak için çıkardıklarını ifade ediyor. Fırında tandır ekmeği yapmakta para amaçlarının olmadığını kaydeden Cevdet, “Biz kültürümüze sahip çıkmadığımız zaman, kültürümüz yok olur, asimile oluruz, yoz bir nesil yetişir” şeklinde konuşuyor.

İnsanların paralarının ne kadar kaldığına bakmadan tek seferde 10 – 15 tane tandır ekmeği aldıklarına işaret eden Cevdet, halka tandır ekmeği için söz verdiklerini ve sonuna kadar devam edeceklerinin altını çiziyor. Halkın fırın ekmeğini çok sevmediğini de sözlerine ekleyen Cevdet, “Tandır ekmeği, daha doyurucu ve lezzetli olduğunu söylüyorlar. Bugün tandır ekmeği yediğimizde nerden geldiğimizi anlıyoruz. Kültürümüzü takip etmemize yardımcı oluyor” diyor.

Fırında tandır ekmeği yapmaya başladıklarından beri, gelenlerin çok dikkatini çeken kadın tandır çalışanlarından Mekiye Yavuz, halkın hem olumlu hem de olumsuz tepkileriyle karşılaştıklarını söylüyor. Halkın tandır ekmeğine ilgisinin çok yoğun olduğunu söyleyen Mekiye, “Tandır ekmeğinin tadını güzel ve doyurucu. Eskiden çarşı ekmeğine özenilirdi. Fakat şimdi insanlarımız yine tandır ekmeğini tercih etmeye başladı” diyor.

Kamera – Foto: Mizgîn TABU

(mt/gk)