Hicret ÇİFTÇİ-Derya CEYLAN/JINHA

AMED- Kürt iş kadınlarının özel sektördeki durumunu değerlendiren Federal Kürdistan Kürt İş Kadınları Dernek Başkanı Ferda Cemiloğlu, kadınların iş kadını olmak için herhangi bir çabasının olmadığını, kadının ev ve arsadan sağladığı ekonomiyi daha çok önemsediğini vurgulayarak, bunun temel nedenin de kadınların yaratıcılık yönlerini kullanmak ve risk almak istemediklerinden kaynaklı olduğunu dile getirdi.

Federal Kürdistan’da kadınların özel sektördeki durumuna ilişkin konuşan Kürt İş Kadınları Dernek Başkanı Ferda Cemiloğlu, kendileriyle fiili olarak 37 iş kadının çalıştığını belirterek, tüzüklerinin çok ciddi yaptırımlar içermesinden kaynaklı geniş bir kitleye sahip olmadıklarını açıkladı. Tüzüklerinin içeriğini “Kişinin şirket sahibi olması, en az iki yıllık olması ve en az 5 kadın çalıştırması” gerektirdiğini kaydeden Ferda, “Böyle standart bir yapı istememizin nedeni derneğimizin bir sivil toplum örgütü ya da hayır kurumuna dönüşmemesi” diye konuştu. İş yapan ve kurumsallaşmış olan kadınların bira araya gelerek, dernek açtıklarını ifade eden Ferda, kadınlar arasında dayanışmanın sağlanabilmesi için böyle bir çalışma yürüttüklerini söyledi.  

‘Amacımız kadınların sorunlarını çözmek’

Kadınların Network, Ortadoğu ülkeleri, Avrupa ülkeleri ve dünyanın her yerindeki kadınların ortak sorunlarını çözmek ve ortak paydalarını geliştirmek istediklerini belirten Ferda, birçok konferansa Kürt federasyonunu temsilen katıldıklarını dile getirdi. Katıldıkları konferansta Kuzey Irak’ta ki kadınların iş dünyasındaki durumu, ekonomik durumu, iş kadınlarının katkısı ve iş dünyasındaki ekonomik durumlarını tartıştıklarını dile getiren Ferda, bunun çok ciddi bir misyon ve lobi çalışması getirdiğini kaydetti. Kuzey Irak’ta çok farklı bir yaşam tarzının oluduna dikkat çeken Ferda, “Devlet tarafından bütün sivil toplum örgütleri destekleniyor. Proje bazında destekleniyorlar. Ciddi bir proje sunduğunuzda ev, arsa ve diğer masrafları hükümet tarafından destekleniyor. Yeni bir hükümet olduğu için çok hızlı yasalar çıkabiliyor” dedi.

‘Kadınlar için çıkarılan yasalar negatif ise anti lobi geliştiriyoruz’

Kürt İş Kadınları Derneği olarak devlet tarafından kadınlar için çıkarılan yasaların kadınların aleyhine mi, yoksa lehine mi olduğunu araştırdıklarını kaydeden Ferda, eğer yasa pozitif ise desteklediklerini, olumsuz bir durum ise anti lobi geliştirdiklerini dile getirdi. Sürekli yeni yasaların çıkmasından kaynaklı bu durumun çok önemli olduğunu belirten Ferda, “Irak Anayasası’nda kadın kotası yüzde 25’tir. Ancak Kürt bölgesinde bu kota yüzde 33’tür. Bunun da artacağına inanıyoruz” dedi. Devlet kurumunda çalışan bir kadının yarı maaşlı olarak özel sektöre de girebildiğine değinen Ferda, kadının özel sektörde başarı sağlaması halinde işten ayrıldığına ancak tersi durumda ise devletteki işine devam ettiğini kaydetti.

‘Kadınların sadece yüzde 17’si elindeki ekonomiyi kullanıyor’

Yaptıkları araştırmalarda tesadüfen tapu dairelerinde kadınların yüzde 40’nın mülk sahibi olduğunu öğrendiklerini vurgulayan Ferda, “Savaş bölgesi olmasının yanı sıra Enfal gibi katliamlarda yaşanan kayıplar hükümet tarafından anneler ve eşlere tahsis edilen mülktür” diye belirtti. Kültürel olarak ta erkeklerin evin tabusunu eşlerinin adına yaptıklarına dikkat çeken Ferda, bunun nedeninin ise hükümet tarafından dağıtılan arsanın ikincisini alabilmek için olduğunu belirtti. Kadının sadece yüzde 17’sinin elinde bulunan ekonomik durumun farkında olduğunu dile getiren Ferda, ancak genelin elinde bulunan gücü kullanamadığını vurguladı.  Bu durumun en büyük etkisinin ise kültürün ve İslami yapının etkisinin olduğuna dikkat çeken Ferda,”Kadınların üniversite okuyan kesimi biraz daha rahattır. Üniversite mezunlarının neredeyse yüzde 5’i özel sektörde çalışmak istiyor geriye kalan kısmı ise devlet dairesinde yer almak istiyor” dedi.  

‘Kadınların çoğu mülkünü riske atmıyor’

 Durumu en kötü ailenin bile düğünlerde geline bir kilo altın takıldığını belirten Ferda, ancak kadınların bunu riske atmak gibi bir kültüre sahip olmadıklarını söyleyerek, “Örneğin ticaret yapma, ya da özel sektörde bunu bir işe çevirme kültürü mevcut. Bu durumun tamamen bir handikap olduğunu söyleyebilirim. Genelde ev alıyorlar ve bu evi 150 bin dolara aldılarsa sonraki sene bunu 300 bin dolardan satabiliyorlar. Böyle bir rant dönüyor” şeklinde konuştu. Kadınların evden sağladıkları para ile kendini yormadan gelir sağlamaya çalışmaları durumuna değinen Ferda, bu durumun bir toplumu geliştirmek ve sosyalleştirmek adına çok kötü bir durum olduğunu ve kendilerini bu durumu tersine çevirmek için çabaladıklarını ifade etti.

‘Kadına yönelik şiddet tüm toplumlarda bir sorun’

Kadına yönelik şiddetin bütün toplumlarda büyük bir sorun olduğuna değinen Ferda, “Ancak bu sadece bizim toplumumuzda yaşanıyor algısı yaratılmak isteniyor. Kadınlar dünyanın her yerinde eziliyor” dedi. Şehirlerde kadınların biraz daha rahat olduğuna vurgu yapan Ferda, kapalı yerlerde kadınların ağır şartlar altında yaşadıklarını belirtti. Kadınların iş kadını olmak için herhangi bir çaba ve özentisinin olmadığını vurgulayan Ferda, kadının ev ve arsadan sağladığı ekonomiyi çok önemsediklerini ve bununda çok net olarak görüldüğünü kaydetti.  Ferda, çalışmaları yürütürken çok zorlandıklarını belirterek, bunun temel nedenin de kadınların yaratıcılık yönlerini kullanmak ve risk almak istemediklerinden kaynaklı olduğunu vurguladı. Bu durumun yurtdışında bulunan kadınların bölgeye gelmesinden kaynaklı değişime gittiğini dile getiren Ferda, diasporadan gelen kadınların özel sektörde bulunmalarının olumlu olduğunu ancak yeterli olmadığını dile getirerek, daha fazla çalışmanın yürütülmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

(hç-dc/mg)