JINHA

AMED – Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından çalışan annelere yönelik para yardımına ve çocuklarına kreş tahsis edilmesine tepki  olarak KESK Kadın Meclisi’nin yaptığı açıklamada, “Yaşamın her alanında eşitlik, çocuk bakımında ortak sorumluluk diyor ve çocukların yaşadığı her yerde, her çocuğa uygun kreş istiyoruz” vurgusu yapıldı. Açıklamada ayrıca değişikliklerin kadınlara rahatlık sağlanması adına yapıldığı belirtilerek sadece kadının çocuk bakımından sorumlu olmadığını çocuk bakımının ebeveynlerin ortak sorumluluğu olduğu hatırlatıldı.

 Son zamanlarda basında sıkça yer alan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın farklı bakanlıklarla birlikte kreş ve ebeveyn haklarını düzenleyen bir paket üzerinde çalıştıkları haberleri üzerine Diyarbakır KESK Kadın Meclisi yazılı açıklamada bulundu. "Çalışan anneye kreş yardımı", "Devlet çalışan kadına 300 TL kreş yardımı verecek", “çocuk sayısına göre kademeli emeklilik”, “doğum yapan memura yarı zamanlı çalışma” gibi başlıklarla basında yer alan haberlere dikkat çekilen açıklamada, “Yaşamın her alanında eşitlik, çocuk bakımında ortak sorumluluk diyor ve çocukların yaşadığı her yerde, her çocuğa uygun kreş istiyoruz” denildi.

‘Ben yaptım politikası’

Çalışan kadına yönelik yapılan değişikliğin Başbakanın “üç çocuk” söylemini hayata geçirme ve “esnek çalışma” ile kadın istihdamını artırmak için olduğuna dikkat çekilen açıklamada, değişikliğin 10 yıllık AKP yönetiminin “ben yaptım oldu” mantığıyla yapıldığı vurgulandı. Açıklamada, “Oysa kreş ve çocuk bakım hizmeti bir lütuf ya da yardım değil, temel sosyal haklardır. Hükümet kreşler ile ilgili bir düzenleme yapacaksa öncelikle kamuda var olan kreşleri kapatmaktan vazgeçmelidir. Örneğin Bu sayı 2004 yılında 419 iken, bugün 130 okula düşmüştür” ifadelerine yer verilerek, Türkiye’de kreş ve çocuk bakım merkezlerinin sınırlı olduğu ve okul önce eğitim koşullarını sağla oranının da yüzde 16 olduğu belirtildi.

4+4+4 darbesi

Hükümetin  4+4+4 modeliyle birlikte okul öncesi eğitime büyük bir darbe vurduğunun altı çizilen açıklamada, “Kreş ve çocuk bakım hizmetlerinde yaşanan tüm olumsuzluklar yetmezmiş gibi okulöncesi eğitimde yaşanan sorunlar da 4+4+4 olarak bilinen yasa ile katlanarak artmıştır. Okulöncesi kurumlarda eğitim görerek ilkokula başlayan çocukların; bu eğitimi görmeyenlere oranla daha katılımcı, girişken ve uyumlu olduğu bilinmektedir. Bu nedenle, her çocuğun 3-6 yaş arasında okulöncesi bir kurumda eğitim görmesi çocuğun faydasınadır.  Bu yeni eğitim modeliyle, okulöncesi çağda olan ve okulöncesi eğitime alınması gereken 60-71 ay grubundaki çocukların ilkokula otomatik bir biçimde kaydedilmesi nedeniyle okulöncesi eğitimde okullaşma oranları ülke genelinde toplam yüzde 25 düşmüştür” denildi.

Çocuk bakımının sadece kadınların değil ebeveynlerin ortak sorumluluğu olduğu vurgulanan açıklamada şu talepler sıralandı:  

- Çocuk bakım ve eğitim hizmetleri tüm ebeveyn ve çocuklar için bir haktır ve hükümet bu hakkın sağlanması için gereğini yapmalıdır.

- Mahalle kreşleri, işyeri kreşleri, Organize Sanayi Bölgesi (OSB) kreşleri gibi birçok kreş modeli var olmalı, çocuklarını nasıl bir kreşe göndereceklerinin tercihi ebeveyne bırakılmalıdır. 

- Kreşler,  kolay ulaşılabilir, ücretsiz, anadilinde, nitelikli ve özellikle vardiyalı çalışanların çocukları için 24 saat açık olmalıdır. 

- Bakım hizmeti veren kurumlarda hem kadın, hem erkek çalıştırılmalıdır. Çalışanlar, çocuk gelişimi ve toplumsal cinsiyet eşitliği eğitimi almış olmalı ve her türlü ayrımcılık pratiğinden ve söylemlerinden uzak durmalıdırlar.

- Eğer ebeveyn dışarıda çalışıyorsa, çalışma düzenine uygun olarak ve çalışma biçimi gözetilmeden işyerinde çalışan herkes için emzirme odası ve bakım hizmeti olanağı sağlanmalıdır. 

- İşyerlerinde emzirme odası ve çocuk bakım hizmeti verilmesi zorunluluğu kadın çalışan sayısı üzerinden değil, toplam çalışan sayısı üzerinden uygulanmalıdır. 

- Özellikle ebeveynin evde ya da dışarıda tam gün çalıştığı bir düzende, kreş hizmeti vermenin yanı sıra, 4+4+4 sistemi nedeniyle yarım gün okula giden ilköğretim öğrencilerinin gün içinde ders çalışıp, sosyalleşebilecekleri merkezler oluşturulmalıdır.

- Kreşlerin denetim ilkelerinin belirlendiği bir yönerge çıkarılmalıdır ve kreş denetimleri ebeveynlerin de içinde bulunacağı, Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü’ne bağlı çalışan sosyal çalışmacılar ve ilgili uzmanlar ile STK’lardan oluşan bir kurul tarafından belirli sürelerde yapılmalıdır.

- Kreşlerle ilgili yönetmelik ve esaslar net ve uluslararası standartlara uygun olmalı, kreş politikaları var olan iktidara göre şekillenmemelidir.

- Yerel yönetimlerin ve Kooperatiflerin kreş açabilmeleri için ilgili yasalarda gerekli değişiklikler yapılmalıdır.

(zd)