Hazal PEKER-Hangül ÖZBEY –JINHA

İSTANBUL - Sosyalist Enternasyonal Kadınlar İstanbul Bölge Toplantısı’nda konuşan Sosyolog Nazan Üstündağ, BDP’li ve CHP’li kadın milletvekillerinin, el ele verip, barışı örmesi gerektiğini söyledi.

BDP Kadın Meclisi'nin öncülüğünde gerçekleştirilen, 4 kıta ve 26 ülkeden katılımın olduğu, “Kadınlar Sorunları Diyalog ve Tartışma Yoluyla Çözüyor” ana gündemiyle düzenlenen Sosyalist Enternasyonal Kadınlar İstanbul Bölge Toplantısı, sürüyor. Boğaziçi Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nden Nazan Üstündağ ve İran Demokratik Kürdistan Partisi (PDKİ) İran Kürdistan Demokratik Kadınlar Birliği Üyesi ve İsveç Parlamentosu milletvekili Parwanah Heydarî, kadının rolü konusunda sunumlar yaptı. Türkiye’de kadına yönelik şiddete değinen Nazan, “Dünyanın çok çeşitli ülkelerinde olduğu gibi Türkiye’de de kadına yönelik bir devlet terörü var. Tutuklamalar, gözaltında taciz ve tecavüzlerle, kadınların çeşitli şekillerde yerlerinden edilmeleri, neo liberal projeler çerçevesinde, kadın gerilla bedenlerine yapılan saldırılar var. Bunlar devletin kadını doğrudan hedef aldığı saldırılardır” dedi.

‘Türkiye’de kadınlar barışı örebilir’

Kürt kadınlarının çoğunluğunun, yoksulluk sınırlarının altında yaşadığını belirten Nazan, bütçenin tamamının savaşa ayrıldığını, eğitim, sağlık ve barınmada kadınların dezavantajlı konumda olduğunu ifade etti. “Cemaatler, göç, devletin tehdidi, gerilla ölümleri nedeniyle yas tutmak, kadınların omzunda” diyen Nazan, konuşmasını şöyle sürdürdü: “Kürt kadınları gündelik hayatta, dünyada şiddetle başa çıkma, çatışmalı ortamda çözüm üretme, sevdiklerini koruma, destekleme konusunda en fazla deneyim biriktirmiş milletlerden biridir. Kadınlar sivil toplumda ne yaparsa yapsın, Türkiye’de formal düzeyde çatışma bitmedikçe, çalışmalar gölgede kalıyor. Formal olarak kadınların barış yapabileceği mekanizmaların oluşması gerekiyor. Kadınlar da ciddi şekilde bu çatışmalı süreçlerde halkın temsilcileri. Burada hem BDP’li hem de CHP’li arkadaşlarımız var. İsrail ve Filistin’de kadınlar bir anlaşma yaptılar. İngiltere kuzey İrlanda kadınlar bir barış deklarasyonu yayınladılar. Türkiye’de de kadınlar bunu yapabilmeli.”

‘İran’da kadınlar, Başbakan, Cumhurbaşkanı ya da yargıç olamazlar’

İran Demokratik Kürdistan Partisi (PDKİ) İran Kürdistan Demokratik Kadınlar Birliği Üyesi ve İsveç Parlamentosu milletvekili Parwanah Heydarî de, konuşmasına demokrasi ve insan hakları için hayatını kaybeden kadınları anarak başladı. “Kürdistan’daki sığınma kamplarında çocuklarını yetiştirmeye çalışan kadınlar adına konuşmak istiyorum” diyen Parwanah, İran’da kadınların tehdit edildiğine dikkat çekti. Parwanah, şunları söyledi: “İran’da kadınlar ayrımcılık, şiddet ve küçük düşürmeye maruz kalıyor. Seçilme hakkı yok. Şahitlik konusunda eşitsizlik var. Kadınların boşanma talebi hakkı yok. Yurtdışına tek başına çıkamıyor, her yerde ayrıma maruz bırakılıyor. Tecavüz, cinayet, kaçırılma, hapiste tecavüz çok fazla. Kadınlar, Başbakan, Cumhurbaşkanı ya da yargıç olamazlar.”

‘Güçlerimizi birleştirerek, hayatı anlamlandırabiliriz’

Çok eşliliğin İran’da halen sürdüğüne dikkat çeken Parwanah, şunları söyledi: “Kız çocuklarını değiştiriyorlar. Kadınlar kaçırılıyor. Kadınlar hayatta kalabilmek için, vücutlarını satmak, kaybetmek zorunda kalıyor. Kürdistan Bölgesi’ne yeni yatırımlar yapılmıyor. Erkekler kaçakçılık yapmak zorunda kalıyor. Siyasi durum nedeniyle Kürt kadın örgütleri, siyasi örgütleri, Fars ulusalcılığı ve İslami teokrasinin baskısına maruz kalıyor. Kadınlar kendi kimliklerini yeniden oluşturmak için, çok çaba harcıyor. Avrupa’da kendilerini çok rahat ifade edebiliyorlar. İsveç’te biz 3 kadın milletvekili parlamentodayız. Kadınlar çatışmaların önlenmesi için önemli roller üstlenebilir. Demokratik haklar, federalizm için mücadele yürütüyoruz. Ulusal haklarımız tanınmadan, İran gibi bir yerde, asla özgürlükçü ve demokratik bir toplum oluşturamayacağız. Güçlerimizi birleştirerek, hayatı anlamlandırabiliriz. Farklı ülkelerden gelen kız kardeşlerim, birbirimizin desteğine ihtiyacımız var. Suriye’deki kız kardeşlerime sevgilerimi iletiyorum.”

Foto-Kamera: Hazal PEKER-Hangül ÖZBEY

(hö/hp)