Şehriban Aslan-Ruken Çelik/ JINHA

ARTVİN - Hoppa İlçesi’nde yaşayan Ermeni asıllı Duygu Alper, Sovyet Savaşı’nda Ermenilerin büyük katliamlardan geçtiğini ve yaşanan katliamın izlerinin halen sürdüğüne dikkat çekerek, yaşanan acının korkuyu getirdiğini bu nedenle kimliklerinden, dillerinden, kültürlerinden uzak yaşadıklarını söyledi.

Sovyetler Birliği (SSBC) savaşıyla birlikte soykırıma uğrayan Ermeniler 1990 yılında Sarp Sınır Kapısı’nın açılmasıyla birlikte Rusya’dan Doğu Karadeniz’e geldi. Ermeniler, sınır kapısının açılmasıyla birlikte Artvin, Hoppa, Kemalpaşa ve Borçka ilçeleri başta olmak üzere Karadeniz’in birçok iline yerleşti. Artvin’in Hoppa ilçesinde yaşayan Duygu Alper, Ermenilerin Sovyet savaşı nedeniyle büyük katliamlardan geçtiklerini ifade ederek, “Bize Hemşinliler de deniliyor. Ancak Hemşinlilerin büyük bir çoğunluğu Ermeni olduğunu reddediyor. Hemşinlilere Ermeni denildiği zaman hemen tepki veriyorlar. Bunun nedeni geçmişte gördükleri katliamlar, acılar ve zorluklardır” dedi.

‘Acılar korkuları getirdi’

Lazlarla iç içe yaşadıklarını söyleyen Duygu, “Yıllardır Lazlarla beraber yaşamamıza rağmen Lazca tek bir kelime bilmiyorum. Hemşinli olarak adlandırılıyoruz. Benim araştırdığım kadarıyla Sovyet savaşından sonra bir kısmımızın Artvin üzerinden geldiği belirtiliyor. Ancak savaşta yaşanan katliamlardan hiç bahsedilmiyor. Kimlikliklerini saklıyorlar. Ermeniler ve Hemşinler aynı olmasına rağmen bu kabul edilmiyor. Kendini Hemşinli olarak görenler Ermeni olmadıklarını ve başka bir ırktan geldiklerini ifade ediyorlar. Bunun kaynağı da geçmişte yaşanan acılar ve acıların yarattığı korkulardır. Örneğin bizim kına gecemiz yoktur, bizde sünnet düğünü yapılmaz. Ermenilerde de sünnet düğünü yapılmıyor. Her ne kadar Hemşinler kendilerini Ermeni olarak görmeseler de kültürlerimiz aynı” sözlerini ifade etti.

‘Asimile edildik’

Geçmişi öğrenmek istediğimi bu nedenle sürekli annesine yaşanan katliamlarla ilgili sorular sorduğunu dile getiren Duygu, “Diğer Ermeniler gibi benim ailemde Ermeni olduğunu reddediyor. Anneme sürekli sorular soruyorum. Madem Ermeni değiliz o halde neden tek kelime Lazca bilmiyorum sorusunu sorduğumda cevap alamıyorum. Annem beni susturuyor. Geçmişimle ilgili cevaplar alamıyorum. İnsanlar hala geçmiş korkularını yaşıyorlar. Ben Ermeniceyi çok iyi biliyorum ve arkadaşlarımla bir araya geldiğimde Ermenice konuşuyorum.  Evet, biz Ermeni’yiz fakat asimile olmuş Ermenileriz” diye konuştu. 

‘Öze dönüş yaşanıyor’

Karadeniz bölgesinde sahil kesimlerinin olduğu kısımlarda Lazların yaşadığını, Ermenilerin ise dağlık kesimlerde yaşadığını söyleyen Duygu, Ermenilerin yaşanan katliamlar nedeniyle dağlık alanlara yerleştiklerini belirtti. Ermenilerin asimile edildiğini bu nedenle kendi kimliklerinden, kültürlerinden uzak yaşadıklarına dikkat çeken Duygu, “Tüm korkulara rağmen aslında bir öze dönüşte yaşanıyor. Ve ben öze dönüşün yaşanacağına inanıyorum. Ermeniler yaşanan katliamlar nedeniyle büyük acılar yaşadı ancak bu korkularını aşacaklarına inanıyorum. Okuyup araştırıp ve kurcaladıkça yavaş yavaş domino taşları yerine oturuyor. Bana sorarsanız ben Ermeni’yim. Ben yine her şeye karşı halkların kardeşliğinden yanayım. Kürt, Ermeni, Laz, Çerkez hiç fark etmiyor” dedi.

(şa-rç/mg/zd)