JINHA / Eylem Daş 

İSTANBUL – Türk İş içerisinde 10 muhalif sendikanın bir araya gelmesiyle kurulan, Sendikal Güç Birliği Kadın Koordinasyonu, alan gözlemlerine dayanarak İşçi Sağlığı- İş Güvenliği raporu hazırladı. Raporda, kadınların işten kaynaklı yaşadıkları sorun ve hastalıklar yer alıyor. 

Türk İş içerisinde 10 muhalif sendikanın bir araya gelmesiyle kurulan Sendikal Güç Birliği Kadın Koordinasyonu, alan gözlemlerine dayanarak İşçi Sağlığı- İş Güvenliği  raporu hazırladı. Kadınların,  işten kaynaklı en çok maruz aldıkları baskı, risk ve sağlık sorunlarına dair konular yer aldığı rapor, özelde kadın çalışması da yapan Deri İş, Hava İş, Petrol İş, Tüm Tis ve Tek Gıda İş'li kadınlar tarafından hazırlandı. 

Kadınların daha tehlikesiz işlerde çalıştıkları önyargısının kadın işlerinde koruyucu yasal önlem alınması önünde çok büyük bir engel teşkil ettiğini belirten Koordinasyon, çalıştayın önemini ve amaçlarını şöyle özetliyor; “Bu çalıştayı, emekçi kadınların yaptıkları işten kaynaklanan risklerin, ‘meslek hastalığı’ olarak görülmeyen ama işe bağlı olarak ortaya çıkan hastalıkların, kadınların uğradığı ölümlü ya da sakat bırakan iş kazalarının görünür kılınması, kaydının tutulması açısından çok önemli bir adım. Bunu yaparken mevcut  ‘İş sağlığı ve iş güvenliği’ yaklaşımlarının üzerinde oturduğu maddi zeminin, temel felsefesinin, kavramsal çerçevesinin erkek egemen yapısını unutmamak gerekiyor.”

Farklı meslekler, farklı hastalıklar 

Deri – İş Sendikası 

Deri İş sendikasının açıklamasına göre, “Deri iş kolu ağır ve tehlikeli iş kolu kapsamına girdiği için kadın çalıştırılması kanunen yasak. Fakat yine de işin belli bölümlerinde yer alabiliyor” diyerek, Bunun dışında az sayıda kadın tozlu ve havalandırma sistemi çalışmayan ortamlarda bulunmalarından dolayı solunum yolu rahatsızlıkları yaşadıklarını ifade etti. Sendika ayrıca, ağır derileri kaldırdıkları için bel fıtığı, deriyi işlemekte kullanılan kimyasallara maruz kaldıkları için solunun sistemi rahatsızlıkları, asit yanıkları, cilt rahatsızlıkları, sindirim sitemi rahatsızlıkları yaşadıklarını belirtti. 

Hava-İş Sendikası 

“Kabin memuru kadınlar arasında en sık rastlanan hastalıklar arasında yüksek radyasyona bağlı olarak ortaya çıkan kanser vakaları ortaya çıkıyor” diyen Hava-iş sendikası, basınç değişikliklerinden kaynaklanan rahim sarkmasına bağlı olarak çocuk yapamama riskinin dee bulunduğunu aktardı. Hava-iş, Eğilip bükülmeden kaynaklı boyun ve bel fıtıkları ve  müşterilere iyi davranmak zorunluluğundan kaynaklı taciz ve mobbing vakalarının olduğunu söyledi. 

Petrol-İş Sendikası

Petrol- İş Sendikası, “ Bu bünyede çalışan kadınlar ciddi oranda uyku sorunları yaşamaktadır. Yine gece vardiyalarında  servisler kadınları evlerine en yakın merkeze bıraktıkları için cinsel taciz, cinsel şiddet, tecavüz tehditli, kapkaça bağlı yaralanma biçiminde kadının beden ve ruh sağlığını tehdit eden vakalara rastlanabiliyor” dedi. Petrol-iş, uzun sürelerle ayakta kalmaktan kaynaklanan bir başka rahatsızlık da varis ve damar hastalıkları olduğunu ifade etti. 

Tek Gıda-İş Sendikası 

Tek Gıda-iş Sendikası, “Ağır yük kaldırmadan dolayı bel fıtığı, boyun fıtığı, bilek ağrısı, uzun süre ayakta kalmaktan diz ağrısı, ayakların şişmesi, mesai olduğu zamanlarda uzun süre çalışmadan uykusuzluk, yorgunluk, dikkat dağınıklığı” olduğunu belirtti. 

Tümtis Sendikası 

“Taşıma iş kolunda az sayıda kadın çalışan yer almakta. Çalışan kadınlar da paketleme, faturalama gibi bölümlerde ya da masa başı işlerde çalışıyorlar” din Tümtis Sendikası, çalışan kadınlar kolileri kaldırmaktan kaynaklı bel ve boyun fıtıkları görüldüğünün altını çizerek, özellikle hamile çalışan kadınlar için  indir kaldır ya da masa başı işleri zorlu olduğu şeklinde açıklamalarda bulundu. Sendika bu konuda herhangi bir uygulamanın mevcut olmadığını belirtti.

Ne yapmalı? 

Kadın koordinasyonu'nun  talepleri ise şunlar: 

‘İşçi sağlığı ve güvenliği’ politikalarının toplumsal cinsiyet açısından yeniden gözden geçirilmesi ve bu politikaların cinsiyetlendirilmemesi gerekmektedir. Ayrıca, işyerlerinde, kadınların ağırlıklı olarak çalıştığı işlerin ve bu işlerde çalışan kadınlarda rastlanan ortak sağlık sorunlarının ve risklerinin raporlanması yapılmalıdır. Kadınların kullandığı kimyasalların tek tek dökümü ve bunların kadınların adet döngülerine, hamilelik, cenin ve yeni doğan bebek sağlığı açısından risklerinin saptanmalıdır. İşyerlerinde kadına yönelik cinsel şiddet, taciz, cinsel sataşma tehlikesine karşı başvuru masası oluşturulmalıdır. Sendikaların kadın işçi sağlığının raporlanması için çaba göstermeleri, veri toplama, raporlama konusunda ortak bir çalışma grubu oluşturmalıdır.” 

(ed/zd)